Canh tác hữu cơ – với nhiều người là lựa chọn “rủi ro cao”. Nhưng với ông Y Phin Niê (Cư M’gar, Đắk Lắk), đó là hành trình đi tìm lại chính mình, tìm lại mùi hương của đất sau nhiều năm bị hóa chất làm nghẹt thở.

“Tôi từng tưởng mình làm nông giỏi, vì cây xanh mướt, quả to đều. Nhưng đến khi đất nứt nẻ, cây bệnh triền miên, tôi mới biết mình chỉ đang ‘bắt đất làm theo ý mình’, chứ không sống cùng đất.”

“Làm hữu cơ, có những ngày tôi gần như muốn bỏ cuộc”

Ông Y Phin bắt đầu chuyển đổi sang canh tác hữu cơ từ năm 2020 – không thuốc trừ sâu, không phân tổng hợp, không kích thích tăng trưởng.

Ngay năm đầu tiên, năng suất giảm gần 35%. Đất chưa hồi phục, cây yếu, sâu bệnh trỗi dậy. Trong khi đó, chi phí lại tăng vì phải mua phân hữu cơ, chế phẩm vi sinh, lắp lại hệ thống tưới nhỏ giọt, làm cỏ bằng tay.

“Tôi nhớ mùa khô năm đó, trời nắng như đổ lửa, vợ tôi ngồi cào cỏ dưới gốc cà phê. Tôi thấy mình thật tệ khi kéo cả nhà vào cái quyết định mù mờ.”

Chi phí tăng – doanh thu giảm. Đó là thực tế phũ phàng. Ông Y Phin bắt đầu xoay sở bằng nhiều cách:
– Bán vật nuôi nhỏ để duy trì dòng tiền
– Trồng xen canh chuối và đậu phộng để có thu nhập ngắn hạn
– Tận dụng phụ phẩm nông nghiệp trong buôn để ủ làm phân
– Và điều quan trọng nhất: giữ được sự tin tưởng của gia đình

“Nếu vợ tôi không ủng hộ, chắc tôi đã bỏ cuộc sau vụ đầu.”

Giá trị thực sự không nằm ở năng suất

Sang năm thứ hai canh tác hữu cơ, đất bắt đầu mềm trở lại. Giun xuất hiện. Rễ cây bám tốt hơn. Dù sản lượng chưa hồi phục hoàn toàn, chất lượng trái cà phê tăng rõ rệt: trái cứng hơn, vị đậm và ít sượng. Có khách hàng ở TP.HCM mua một lần, sau đó quay lại mua cả bao.

“Họ bảo cà phê thơm lạ, rang lên không cần tẩm gì thêm. Mình nghe vậy, tim ấm cả ngày.”

Từ năm thứ ba, ông bắt đầu thấy giá trị bền vững của canh tác hữu cơ:

• Đất khỏe hơn, giữ nước tốt hơn, tiết kiệm 20–30% nước tưới mùa khô
• Cây tự đề kháng tốt, giảm hẳn chi phí thuốc bảo vệ thực vật
• Cỏ mọc có kiểm soát, tạo môi trường sinh học ổn định
• Quan trọng hơn: ông tự chủ được dinh dưỡng đất, không phụ thuộc đại lý bán phân

Không cực đoan – mà đi tìm sự cân bằng

Ông Y Phin cũng chia sẻ thật lòng:

“Tôi không làm hữu cơ kiểu thần thánh hóa nó. Đôi khi cây thiếu canxi hay lân, tôi vẫn bổ sung một ít phân vô cơ. Vấn đề không phải là bỏ hoàn toàn, mà là biết mình đang làm gì với đất.”

Với ông, làm nông hữu cơ là phải đi cùng kiến thức và khoa học:

• Bón phân trùn quế để nuôi đất lâu dài
• Phối hợp phân trung vi lượng nếu đất thiếu khoáng
• Dùng chế phẩm sinh học phòng bệnh sớm, không chờ đến khi phát hiện rồi mới xịt

“Chứ nói làm hữu cơ mà cây thiếu dinh dưỡng, đất bạc màu, rồi kêu tại hữu cơ… thì sai.”

Từ người đi trước đến người truyền cảm hứng

Những năm gần đây, ông Y Phin được mời chia sẻ kinh nghiệm tại các buôn lân cận. Mỗi lần có nhóm thanh niên về học làm nông, ông đều dẫn vào vườn, cầm đất lên tay rồi bảo:

“Cứ nhìn đất mà sống. Đất khỏe thì cây khỏe. Cây khỏe thì mình sống khỏe.”

Ông giúp 3 hộ trong buôn làm mô hình nhỏ: vườn tiêu – cà xen đậu – sầu riêng ghép trồng mới, dùng phân trùn quế và dịch sinh học. Sau một năm, cả ba hộ đều trụ được và tiếp tục nhân rộng.

Làm nông tử tế, không phải dễ – nhưng rất đáng

Canh tác hữu cơ không phải là con đường dễ đi. Nó đòi hỏi tri thức, sự kiên nhẫn, và hơn hết – một niềm tin đủ lớn để đi qua những ngày đất chưa trả lời.

“Hồi mới làm, tôi cứ tưởng mình đơn độc. Giờ thì có thêm người cùng làm, cùng tin. Thế là đủ.”

Ông Y Phin không gọi mình là “người tiên phong”. Ông chỉ nói: “Tôi là người lắng nghe đất.”

Câu chuyện của ông là đại diện cho một lớp nông dân mới – không ngại thử cái mới, không bám chặt cái cũ, và không ngừng học hỏi để làm nông một cách tử tế.

Nếu bạn đang tìm kiếm nguồn phân hữu cơ an toàn, hiệu quả và phù hợp với định hướng canh tác bền vững, hãy để Phân trùn quế Kỷ Nguyên Xanh đồng hành cùng bạn trên mỗi mùa vụ.

Hotline – Zalo: 0869.909.016
Fanpage: Phân trùn quế Kỷ Nguyên Xanh
Website: phuonghoangco.com

Chúng tôi cam kết mang đến sản phẩm uy tín – đúng chất lượng – giá hợp lý cùng dịch vụ hậu mãi tận tâm.

Xem thêm:
OCOP – Một cuộc cách mạng thầm lặng nơi làng quê
Kỷ Nguyên Xanh – Hành trình đưa phân trùn quế đến vườn cà phê Tây Nguyên
Phân bón trùn quế Kỷ Nguyên Xanh – lựa chọn số 1 của nhà nông